To Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας (Τ.Π.Τ.Ε.) ιδρύθηκε το 2000, ανήκει στη Σχολή Κοινωνικών Επιστημών, εδρεύει στην πόλη της Μυτιλήνης και δέχεται φοιτητές από το 1ο και 4ο επιστημονικό πεδίο. Έχει χρηματοδοτηθεί από τα έργα «Διεύρυνση της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης Πανεπιστημίου Αιγαίου» (1/1/00-31/8/01 και 1/9/01-31/12/04)» και από το πρόγραμμα «Ενίσχυση Σπουδών Πληροφορικής» (1/9/02-31/8/08) του ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ.

Από τον Ιανουάριο του 2002, το Τ.Π.Τ.Ε. συμπεριλαμβάνεται, μετά από απόφαση του Υπουργείου Παιδείας, στα τμήματα εκείνα που το πρόγραμμα σπουδών τους αφορά στην επιστήμη των Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών. Οι πτυχιούχοι του Τμήματος μπορούν να πάρουν μέρος στους διαγωνισμούς του ΑΣΕΠ για την πρόσληψη ΠΕ πληροφορικών στο δημόσιο και στον ευρύτερο δημόσιο τομέα. Επίσης, από το 2009, οι απόφοιτοι του Τμήματος μπορούν να διορίζονται ως πληροφορικοί στη δημόσια εκπαίδευση (ΠΕ 19). Εκκρεμεί η μετονομασία του Τμήματος σε Τμήμα Πολιτισμικής Πληροφορικής (Cultural Informatics), η οποία έχει εγκριθεί ήδη από το Συμβούλιο Ανώτατης Παιδείας.

Η Πολιτισμική Πληροφορική εστιάζει στις μεθόδους και στις τεχνικές με τις οποίες η ψηφιακή τεχνολογία αναπαριστά και αναδιαμορφώνει τη μορφή και τη δομή του πολιτισμικού περιεχομένου. Στη σημερινή συγκυρία του διαδικτυακού κόσμου το πολιτισμικό περιεχόμενο μεταλλάσσεται σε ψηφιακό πολιτιστικό περιεχόμενο, εισάγοντας έτσι τον όρο του «Ψηφιακού Πολιτισμού».

Με βάση αυτό το δεδομένο, το Τμήμα στοχεύει στην εκπαίδευση επιστημονικού δυναμικού και στελεχών που θα ανταποκρίνονται στις ανάγκες του Ψηφιακού Πολιτισμού, συνδυάζοντας τη δημιουργική παραγωγή ποιοτικού Πολιτιστικού Περιεχομένου με τις Τεχνολογίες Πληροφορικής (Τ.Π.) και Πολυμέσων (Multimedia). Οι τεχνολογίες αυτές συνεργάζονται σε όλα τα στάδια που οδηγούν στην επιλογή, ανάλυση-επεξεργασία, παραγωγή και τέλος παρουσίαση-προβολή Ψηφιακού Πολιτιστικού Περιεχομένου. Σε παγκόσμιο επίπεδο, διαμορφώνεται ένα νέο και ταυτόχρονα καινοτόμο δυναμικό περιβάλλον, όπου οι Τεχνολογίες της Πληροφορικής μπορούν να συμβάλλουν σημαντικά τόσο στην ανάλυση, μελέτη και προβολή του Πολιτισμού, όσο και στη δημιουργία καινούργιων πολιτισμικών τάσεων. Μία βασική παράμετρος αυτής της διαδικασίας αφορά στην κατανόηση των τρόπων με τους οποίους αλληλεπιδρούν οι άνθρωποι με το Ψηφιακό Πολιτιστικό Περιεχόμενο. Όσο πιο αποδοτική είναι η οργάνωση της πολιτιστικής πληροφορίας τόσο πιο εύκολη πρόσβαση έχει κάποιος σ’ αυτή. Από την άλλη μεριά, οι Τ.Π. έχουν αναπτύξει μία πλειάδα τεχνικών και μεθόδων, κυρίως με τη μορφή Πολυμέσων, οι οποίες μπορούν να βοηθήσουν προς αυτή την κατεύθυνση.

Στο πρόγραμμα σπουδών του Τμήματος, ο συγκερασμός του Πολιτισμού με τις Τεχνολογίες Πληροφορικής υλοποιείται σε πρώτο στάδιο με την κατανόηση της φύσης της πολιτισμικής πληροφορίας και σε δεύτερο στάδιο με τη χρήση των Τ.Π. για τη σωστή περιγραφή της, την αποδοτική οργάνωσή της και την παρουσίαση-προβολή της. Η κατανόηση της πολιτισμικής πληροφορίας βασίζεται στην ανάλυση των αλλαγών στις πολιτισμικές αξίες και συμπεριφορές σε πραγματικό χρόνο, ενώ η παρουσίαση-προβολή υλοποιείται συστημικά με την ενσωμάτωση των Τ.Π. Έτσι, η Πολιτισμική Πληροφορική ενσωματώνει τις υποδομές και τα επιστημονικά αντικείμενα που την προσδιορίζουν ως αυτόνομη επιστημονική περιοχή.

Θα πρέπει να επισημανθεί ότι στη σημερινή εποχή τόσο η επικοινωνία όσο και η διάδραση μεταξύ διαφορετικών πολιτισμών και πολιτισμικών τάσεων πραγματοποιείται σε μεγάλο ποσοστό με τη χρήση ψηφιακών μέσων (π.χ. ψηφιακά οπτικοακουστικά μέσα, διαδίκτυο και παγκόσμιος ιστός, ηλεκτρονική αλληλογραφία, ψηφιακό κείμενο, κ.λ.π). Αυτό σημαίνει ότι η Πολιτισμική Πληροφορική αποτελεί ένα πολλά υποσχόμενο πεδίο, το αντικείμενο του οποίου αναμένεται να διευρυνθεί σε μεγάλο βαθμό τις επόμενες δεκαετίες.

Σ’ αυτό το πλαίσιο, το Τ.Π.Τ.Ε. δημιουργεί νέες ειδικότητες, που συμβάλλουν ουσιαστικά στην οικονομική ανάπτυξη της χώρας, και στην αποτελεσματική είσοδό της στην κοινωνία της Πληροφορίας και της Γνώσης. Παράλληλα, ενισχύει δεξιότητες σε διεπιστημονικές περιοχές (Πολιτισμικές Σπουδές και Τεχνολογίες Πληροφορικής και Πολυμέσων) με άμεσο στόχο την κάλυψη των βραχυπρόθεσμων, αλλά και των μακροπρόθεσμων, αναγκών της αγοράς εργασίας από εξειδικευμένους επιστήμονες στις τεχνολογίες της Πληροφορικής και Επικοινωνιών, που θα γνωρίζουν και θα διαχειρίζονται, παράλληλα, και τα ποιοτικά δεδομένα των Πολιτισμικών Σπουδών.